JURISPRUDENTIE ALARM 2023
ADVISEUR NIET AANSPRAKELIJK DANKZIJ ALGEMENE VOORWAARDEN
JURISPRUDENTIE ALARM 2023
11
DE ZAAK
Eiseres, een arbeidsbemiddelingsbureau, schakelt Appeldoorn Tendermanagement (hierna: Appeldoorn) in om namens eiseres in te schrijven op een aanbesteding voor het tijdelijk uitlenen van personeel van VO Haaglanden. Appeldoorn dient de inschrijving in, maar vergeet een document (met ingevulde vragenlijsten) in te dienen. De inschrijving van eiseres wordt ongeldig verklaard. ▇▇▇▇▇▇▇ stelt ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ aansprakelijk voor de gevolgschade van in totaal EUR 135.900.
Als verweer verwijst ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ naar haar algemene voor- waarden, waarin een vervalbeding en een aansprakelijkheids- beperking zijn opgenomen. Als een opdrachtgever aanspraak wil maken op schadevergoeding op basis van een fout, dient hij Appeldoorn binnen één jaar na beëindiging van de overeen- komst aansprakelijk te stellen. Bovendien is de aansprakelijk- heid van Appeldoorn beperkt tot maximaal het door eiseres gefactureerde bedrag (in dit geval: EUR 4.555,65). Eiseres stelt dat de algemene voorwaarden van ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ niet van toe- passing zijn, omdat zij nooit ter sprake zijn gekomen en dat zij hiervan pas kennis heeft genomen nadat de opdracht was ver- richt. Bovendien is een beroep op de algemene voorwaarden onder de gegeven omstandigheden onaanvaardbaar, omdat sprake is van grove schuld aan de zijde van ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇.
▇▇▇▇▇▇▇▇▇ KADER
• Een partij die wenst dat zijn algemene voorwaarden deel uitmaken van een overeenkomst die hij sluit met zijn wederpartij, dient vóór of uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst zijn algemene voorwaarden van toepassing te verklaren (artikel 6:217 e.v. BW).
• Een wederpartij is ook dan aan de algemene voorwaar- den gebonden als bij het sluiten van de overeenkomst de gebruiker begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud daarvan niet kende (artikel 6:232 BW).
• Daarnaast is de informatieplicht van belang (artikel 6:233 lid b jo. 6:234 BW). Naast het van toepassing verklaren van zijn algemene voorwaarden dient de gebruiker van de
algemene voorwaarden (in deze zaak: de externe adviseur) de partij waarmee hij de overeenkomst sluit (in deze zaak: eiseres) de redelijke mogelijkheid te bieden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst van de algemene voorwaar- den kennis te nemen. Doet de gebruiker dat niet, dan zijn (bedingen uit) de algemene voorwaarden vernietigbaar en (na vernietiging) niet van toepassing (artikel 6:233 sub b
De rechtbank stelt vast dat ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ een fout gemaakt heeft en tekort is geschoten in de nakoming van haar ver- plichtingen. De rechtbank stelt ook vast dat ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ voor aanvang van haar werkzaamheden een offerte heeft ingediend en haar algemene voorwaarden heeft meegestuurd. Dat eiseres de offerte pas na voltooiing van de werkzaamheden heeft ondertekend, doet niets af aan de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden. Verder stelt de rechtbank vast dat weliswaar sprake is van een onzorgvuldigheid c.q. nalatigheid aan de zijde van Appeldoorn, maar van grove schuld is geen sprake. De algemene voorwaarden zijn van toepassing op de gesloten overeenkomst.
Op grond van het vervalbeding uit de algemene voorwaar- den vervalt de aansprakelijkheid van Appeldoorn één jaar na beëindiging van de overeenkomst. Appeldoorn heeft op 31
december 2019 de (bij eiseres ingediende) facturen afgeboekt. ▇▇▇▇▇▇▇ had dus uiterlijk op 31 december 2020 haar rechten geldend moeten maken, maar dat heeft eiseres niet gedaan. Appeldoorn is daarom niet meer aansprakelijk. En zelfs al zou ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ (toch) aansprakelijk zijn, dan is de aansprakelijk- heid beperkt tot maximaal het door eiseres gefactureerde – en reeds afgeboekte – bedrag van EUR 4.555,65. De vorderingen van eiseres worden afgewezen.
BW). De gebruiker van de algemene voorwaarden dient het initiatief te nemen tot bekendmaking van zijn algemene voorwaarden.
• Door gebruikers van algemene voorwaarden (anders dan dienstverrichters; zie hierna) kan op verschillende wijzen aan deze informatieplicht worden voldaan:
o Elektronisch ter beschikking stellen: Zo kunnen de algemene voorwaarden vóór of uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst elektronisch ‘ter beschikking worden gesteld’. Vereist is dat de wederpartij de voorwaarden kan opslaan/downloaden en op een later tijdstip kan raadplegen. Dit elektronisch ‘ter beschik- king stellen’ kan geschieden door middel van het ver- sturen van de algemene voorwaarden per e-mail. Indien de algemene voorwaarden in een bijlage bij de e-mail verzonden worden, dient in de hoofdtekst nadrukke- lijk naar de bijlage verwezen te worden. Wanneer een
e-mail een hyperlink geeft naar de algemene voorwaar- den, dient een klik op deze link rechtstreeks naar de
algemene voorwaarden te leiden zonder omwegen (een algemeen website-adres is dus onvoldoende). Ook dan geldt het vereiste dat de wederpartij de voorwaarden kan opslaan en op een later moment kan raadplegen.
o Ter hand stellen: De gebruiker kan ook aan zijn informa- tieplicht voldoen door een exemplaar van de algemene voorwaarden voor het aangaan van de overeenkomst aan de wederpartij toe te zenden of vóór of bij het sluiten van de overeenkomst een exemplaar van de algemene voorwaarden aan de wederpartij “ter hand te stellen”. Dit kan geschieden door het overhandigen of meesturen van de algemene voorwaarden bij de offerte of het contract.
o Ter inzage leggen of toezenden, indien bovenstaande opties redelijkerwijze niet mogelijk zijn: Denkbaar is dat het niet mogelijk is de wederpartij daadwerkelijk een exemplaar van de algemene voorwaarden ter hand te stellen. Deze situatie komt zelden voor, maar gedacht kan worden aan een telefonisch gesloten overeen-
komst of aan massaal gesloten overeenkomsten. In dat geval voldoet de gebruiker van de algemene voorwaar- den aan de informatieplicht door (1) vóór de totstand- koming van de overeenkomst aan de wederpartij bekend te maken dat de algemene voorwaarden van toepassing zijn; en (2) dat deze bij hem, de gebruiker, ter inzage liggen, ofwel gedeponeerd zijn bij een Kamer van Koophandel of de griffie van een gerecht (meestal een rechtbank). Daarnaast dient (3) te worden vermeld dat een exemplaar op verzoek kosteloos zal worden toegezonden.
• Voor dienstverrichters geldt met betrekking tot de informatieplicht (inzake bepaalde informatie, waaronder algemene voorwaarden) een specifieke regeling (artikel 6:230c BW). Ook gelden er – met betrekking tot algemene voorwaarden – andere regels voor consumenten dan voor professionele partijen (zie onder meer artikel 6:236 en arti- kel 6:237 BW), en gelden er ook weer andere regels voor ‘grote wederpartijen’ (artikel 6:235 BW).
TIPS VOOR DE PRAKTIJK
2
• Zowel aanbestedende diensten als inschrijvers maken vaak gebruik van externe adviseurs in het kader van een aanbesteding. Maakt een adviseur een fout in het kader van een aanbesteding? Bijvoorbeeld – zoals in deze zaak – door een document niet tijdig te uploaden? ▇▇▇▇▇ dit dan meteen aan en stel de adviseur schriftelijk aansprakelijk. In de algemene voorwaarden zijn vaak vervalbedingen opge- nomen die aansprakelijkheid doen vervallen na verloop van bepaalde tijd (in deze zaak ging het om een vervaltermijn van één jaar). Doe je dat niet, dan verspeel je jouw recht op schadevergoeding.
• Discussies over de aansprakelijkheid van adviseurs spitsen zich vaak toe op algemene voorwaarden. Welke algemene voorwaarden zijn van toepassing en wat zijn de gevolgen daarvan? En is een beroep een specifieke clausule uit de algemene voorwaarden onder de gegeven omstandig- heden (on)aanvaardbaar? Het is niet altijd even makkelijk dergelijke vragen te beantwoorden. In het juridisch kader hebben wij de hoofdlijnen van dit leerstuk uiteengezet, maar er zijn veel uitzonderingen, er is veel rechtspraak over dit onderwerp en er gelden verschillende regimes voor ver- schillende situaties. Laat dergelijke vragen en discussies over algemene voorwaarden dus altijd toetsen door een deskundige partij.
EEN STRATEGISCH PARTNERSCHAP
Vragen? Mail naar ▇▇▇▇▇@▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇.▇▇▇
